Nederlandse Familienamenbank

Naam 
Kats
< Katz < Ketz
Catz
Katzenbauer
Katzman
Katzin

anagram

Naamvormen die geconstrueerd zijn door beginletters van namen te verbinden (acroniemen) of die het resultaat zijn van letteromzettingen. Bijvoorbeeld Schatz < hebr. Sjeliach Tsiboer = chazzaniem 'voorzanger'; Rhemrev < Vermehr; Gnirrep < Perring.
Een aantal van dergelijke gespiegelde namen herinneren aan het koloniale verleden. Het betreffen namen van kinderen van Nederlanders of Europeanen, die zijn voortgekomen uit een (buitenechtelijke) verbintenis met inlandse vrouwen.

• In Nederlandsch-Indië was het sinds 1769 voor een Europese man mogelijk een 'onchristenkind' (lees: kind van een ongedoopte inlandse vrouw) bij notariële akte te adopteren. De adoptie stond gelijk aan een wettige geboorte en stoelde op het Romeins recht. De adoptie zorgde er voor dat het adoptiefkind voortaan als Europeaan werd beschouwd. De adoptiepraktijk heeft vele curieuze geslachtsnamen opgeleverd, aangezien de adoptiefkinderen vaak de omgekeerde of vervormde familienaam van hun adoptiefvader kregen. Bekende voorbeelden zijn Ednenov (Von Ende), Mangold (Goldman), Nessnarc (Cranssen), Kijdsmeir (Van Riemsdijk), Snitsevorg (Grovestins), Rhemrev (Vermehr), Stopkeerb (Breekpot), Tenret (Ternet), Vodegel (De Vogel) en Zowran (Von Ranzow) [...] Adoptie was vanaf 1848 niet meer mogelijk [...] [R.G. de Neve: 'Indische Nederlanders en hun genealogie', in: Jb. CBG 63 (2009), p. 147-174 (p 153)].
• [H. Speyer, De herkomst van familienamen in Suriname 1667-1863, Voorburg z.j., p 24].
• [D.A. Visker, Indische familienamen, Den Haag 1983].
• Acrofonische initiaalverbinding: familienamen Efdee/Efdé (< F.D.), Abee/Abé (< A.B.), Erbee/Erbé, misschien (verwarring met distingering Tanje/Tanjé, Balje/Baljee) Adee, Aka, Efée, Egé, Estée, Hajee, Havee, Kadee, Katee, Obee, Odé [R. Rentenaar, 'Wat heet...? Zondervan', in: Onze Taal 58 (1989), nr 11, p 200 (tevens in: Rentenaar-1990)].
• Catz: "Het is een acronym van de Hebreeuwse letters kaf en tsade, de beginletters van de woorden 'ohen tsèdek' uit Psalm 132:9, welke luidt 'Mogen uw priesters zich bekleden met gerechtigheid ...'" [Z. Bar, 'Familienamen ontleend aan bijbelse verzen', in: Misjpoge 7 (1994), nr 3, p 93-94].
• [Z. Bar, 'Beestachtige joodse namen', in: Misjpoge 8 (1995), nr 2, p 48-51].
• Friedrich Elias Perring, afkomstig uit Pyrmont, deserteerde in 1804 en huwde te Amsterdam onder de naam Gnirrep [R. van der Spiering, 'Njim maan si Perring', in: De Bovenkamer. Magazine van het Algemeen Rijksarchief (1996), nr 3, p 51; P.A. Harthoorn, 'Een familieverhaal aan de werkelijkheid getoetst', in: GN 6 (1951), p 201].

afkortingen en bibliografische notaties: