Nederlandse Familienamenbank

Naam 
Martha

verklaring:
De enorme toename van de familienaam Martha is te danken aan immigratie uit de Nederlandse Antillen.


kenmerken:
metroniem
Antilliaanse naam

Veel voornamen die aan de basis van metroniemen liggen worden verklaard in de
Nederlandse Voornamenbank

Antilliaanse naam

• "Slaven hadden geen familienaam, zoals uit deze registers (de slavenregisters) duidelijk wordt. In de dagelijkse omgang bestond de gewoonte kinderen te identificeren in combinatie met hun moedersnaam zoals 'Maria van Martha' of 'Anna Anthonia van Francisca'. Naderhand zien we hoe deze gewoonte gestandaardiseerd werd door kinderen bij de burgerlijke stand in te schrijven met als familienaam de voornaam van de moeder. Daarom bestaan ook tegenwoordig nog naar verhouding veel meisjesnamen als familienaam, bij voorbeeld Elisabeth, Eleonora, Felipa, Maria, Martha, Martina of Petrona. (...) Hoewel tijdens de gehele negentiende eeuw geen eenheid in het spellen van namen bestond, tonen de notariële protocollen na 1863 hoe verwarrend de nieuwe naamgeving voor de voormalige slaven geweest moet zijn. Veel van de vrijgemaakten wisten natuurlijk heel goed wie hun moeder was, sommigen wisten ook wie hun vader was. Dat bij de naamgeving in 1863 in sommige gevallen absoluut willekeurig te werk was gegaan, blijkt uit akten die na het jaar 1863 zijn opgesteld. In deze schriftstukken kunnen we bij voorbeeld lezen: 'Maria Abad zich noemende Isabelle Evertsz', 'Maria Agnes zich noemende Maria Ignees Lopez', (...) 'Cathalina Martha zich noemende Carolina Maduro' (...) Dat in het verleden het katholieke geloof van de ouders een grote rol speelde bij de keuze van een naam voor de kinderen, is evident als men de geboorteaktes van de burgerlijke stand uit de negentiende eeuw doorneemt. (...) Een andere topper was de voornaam Martinus. In ieder gezin was wel een Martinus, Martin, Martijn, Martien, Martina, Martiena, Marty, Marti, Martis of Martes te vinden. Als men weet dat de heilige Martinus volgens de legende zijn bezit deelde met de armen, dan zou de keuze van de katholieke ouders voor deze doopnaam een symbool geweest kunnen zijn voor hun eigen noden en hun hoop op een helpende hand. Nadat Martinus Niewindt in 1824 op Curaçao arriveerde en later tot eerste bisschop werd benoemd, nam de populariteit van deze voornaam alleen maar toe. (...) Matrifocale gezinnen. De ongehuwde moeder als centrale kern vormde samen met haar kinderen een gezin, eventueel aangevuld met een grootmoeder of broers en zusters van de moeder. Vaak leefden meerdere generaties onder een dak of op hetzelfde erf. Dat valt vooral op in het begin van de negentiende eeuw, toen vrije vrouwen van Afro-Caribische afkomst, soms wel en soms niet getrouwd, van verschillende mannen kinderen kregen. Men kan de oorsprong van deze ongebonden samenlevingsvorm zien in de slavernij, toen partners uit elkaar werden gerukt door willekeurige verkoop" [Monsanto-2009, p 57, 61, 88, 90 (enz.) = Christel Monsanto: Roots Karibense. Carabische wortels. Voorouders van verre, deel 4: De Nederlandse Antillen. Den Haag, Centraal Bureau voor Genealogie, 2009].
• [M.D. Latour, 'Familienamen op Curaçao', in: De West-Indische Gids 18 (1936-37), p. 195-199 --- https://www.jstor.org/stable/41848083].
• [Krafft-1951 = A.J.C. Krafft, Historie en oude families van de Nederlandsche Antillen, Den Haag 1951].
• [Isaac Samuel Emmanuel & Suzanne A. Emmanuel, History of the Jews of the Netherlands Antilles, Cincinnati 1970].
• [Johan Gerard Schermer, Bonaire families --- http://www.bonairefamily.com/index.htm].

afkortingen en bibliografische notaties: