Nederlandse Familienamenbank

Naam 
Dirksen
< Dirkson < Dixon

kenmerken:
patroniem

Veel voornamen die aan de basis van patroniemen liggen worden verklaard in de
Nederlandse Voornamenbank

specifieke componenten:

son

son

• "De in de woordgroep 'Hiltibrantes sunu Hadubrant' onmisbare bouwsteen 'sunu' heeft historisch gezien in allerlei Germaanse talen een groot aandeel gehad in de totstandkoming van familienamen, niet het minst in het Nederlands. Zo kost het ook nauwelijks moeitein allerlei bronnen het voorkomen van Middelnederlands sone, zuene en Oudfries sunu, sune, sun, son in bijnamen aan te tonen. Hier enkele voorbeelden uit de dertiende tot en met de vijftiende eeuw: Janne Rembrechtssone, Abelkyn Poppensone, Wouter ver Truden sone, Jan Gillysz., Tielman Godtschalcxz., Jacob Jacob Boydensznsz, Ghert Ketelssoen, Johan Henricsoen Bilrebeke, Henric Trudensoen (...). De voorbeelden zijn een keuze uit een groot aantal realisatiemogelijkheden van dit type toegevoegde naam. Het ontstaan uit een woordgroep maakt het voorbeeld Wouter ver Truden sone bijzonder duidelijk, dat is: Wouter, de zoon van vrouwe Truda. (...) In de overige voorbeelden vormt het element 'zoon' reeds met de voornaam van vader of moeder een vaste eenheid - de tweede stap op weg naar zijn rol als familienaamvormend element - waarbij de desbetreffende voornamen nog duidelijk de tweede naamval tonen: de zogenaamde sterke op -s in onder andere Rembrechtssone (bij Rembrecht), de zwakke op -en/-n in onder andere Poppensone (bij Poppe/o) (...). Gewezen zij bovendien op de verkorte vormen Gillysz. en Godtschalcxz., waarin niet alleen een effici?nte (ambtelijke) schrijfstijl tot uiting komt, maar zich evenzeer het feit aankondigt dat vele met 'zoon' gevormde toegevoegde namen dat element na verloop van tijd zullen gaan verliezen of slechts gereduceerd behouden. Waar dat niet het geval is, verkeert heden een nog onaangetast oorspronkelijk -zoon duidelijk in de minderheid. Er zijn maar enkele Nederlandse familienamen van het type Egbertszoon, Jacobszoon. (...) Groter in aantal is het type familienaam waarin de oorspronkelijke lange o is verkort en namen op -son, -zon zijn ontstaan. Enkele voorbeelden: Elderson, Gosenson, Hanzon, Jansson, Neeleson, Pieterson, Wesselson. De gelijkenis met onder andere Scandinavische en joodse familienamen zoals Petterson en Davidson is groot. Het meest frequent echter is in Nederland het type waarbij oorspronkelijk Middelnederlands -sone en varianten langzamerhand tot -sen is verdoft" [Ebeling-1993, p 93].

afkortingen en bibliografische notaties: