Nederlandse Familienamenbank

Naam 
Achterberg, van
Achterbergh
< Achterbergh, van

kenmerken:
toponiem
oude spelling

specifieke componenten:

van achter

achter

Voor een plaatsbepaling is bij een adresnaam, een achternaam die aanduidt waar iemand woont, vaak een voorzetsel deel van de familienaam geworden. Zo kan men ook het voorzetsel 'achter', vóór 1800 meer met -g- gespeld*, in familienamen terugvinden. Het betreffen maar weinig namen. Bij de meeste ervan zit het voorzetsel aan het hoofdwoord vast, wat het beeld versterkt dat het voorzetsel al van het toponiem deel uit maakte waarnaar verwezen wordt.
In totaal zijn het feitelijk een vijftiental verschillende namen met hun spellingsvarianten. De meest voorkomende ervan, Achterberg en varianten, kunnen eerder als herkomstnaam dan als adresnaam worden beschouwd, en dat geldt mogelijk ook voor (Van) Agterveld en Achterhoek. Ook lijkt dit voorzetsel zelfstandig te zijn gebruikt in de namen Van Achteren, Van Agteren (vergelijk Van Egteren), Agter, Achter en Verachtert.
De eerste 25 namen (zonder Van Achteren c.s.):
1. Achterberg
2. Agterberg
3. Achterkamp
4. Van Achterberg
5. Agterhuis
6. Achterhof
7. Achtereekte
8. Achterstraat
9. Achterhuis
10. Agterhof
11. Achterbergh
12. Agterdenbos
13. Agterbos
14. Agterbosch
15. Achterbosch
16. Agteresch
17. Agtereek
18. Agtersloot
19. Achterhoek
20. Agterkamp
21 Van Achterbergh
22. Agteres
23. Agterof
24. Agtersmit
25. Achterweust.

* De familienaam "Agterberg of Achterberg" laat de tweestrijd in de spelling mooi zien.

• [Loes H. Maas, '"Dat bunt gin echte namen". Prepositienamen in de Achterhoek', in: DMB 54 (2002), p 35-44].

afkortingen en bibliografische notaties: