Nederlandse Familienamenbank |
| Woude, van der | < |
Woudstra Wouden, van der Wout, van 't Woud, van der Wolde, van de / der |
naamsvermeldingen en literatuurreferenties:
| • Het toponiem wold(e) of woud(e) is afgeleid van het Oudnederlandse woord walt, Middelnederlands wout, wat 'uitgestrekt, ongeëxploiteerd bos' of 'zompig bos inzonderheid in het zeekleigebied' betekent. In Nederland zijn de verschillende varianten van het toponiem hoofdzakelijk ontstaan in vochtige, dichtbegroeide veen- en kleigebieden op het moment dat deze in cultuur werden gebracht. Met woud wordt in alle Germaanse taalfasen onontgonnen gebied of wildernis zonder menselijke activiteit aangeduid, zodat dit vermoedelijk de oorspronkelijke betekenis is. Dit in tegenstelling tot bossen die met loo, holt of widu werden aangeduid. In Nederland bevonden deze onontgonnen bossen zich vooral op veen of klei, bijvoorbeeld aan de randen van de vochtige veengebieden tussen de rivierlopen van de Rijndelta, maar ook op de nattere zandgronden. De varianten -wold, -wolde, -woold en -woolde komen voor in het noordoosten van Nederland, de varianten -woud en -woude in Friesland en het westen van Nederland. In officieel Friestalige plaatsnamen, zoals Earnewâld en Feanwâlden, komen de varianten -wâld en -wâlden voor [Wikipedia --- via onderstaande websitelink]. • "Het woord woud, identiek met Duits wald, komt alleen in Nederlandse plaatsnamen voor, vooral in de noordoostelijke provincies en in Holland. Nogal wat woud-namen duiden aangeplante bossen aan op veen en waterziek terrein. Aan dergelijke bossen herinneren de familienamen Van de Woude / Wolde, Ter Wolde, Woudsma en Woudstra" [Devos-2001, p 49]. • [J. Stroop, 'Brabantse familienamen', in: Sprekend een Westbrabander, ... 1979, p 72]. • [H. van der Linden, 'Esselickerwoude anders genaemt Heeren Jacobswoude (ofwel de kritische toetsing van een hoogbejaarde overlevering)', in: Feestbundel D.P. Blok, p 229]. • Jacob van den Woude, ridder, Heer van Warmond, 12e Heer van Woude, ovl. in 1302 en begraven in Jacobswoude [W.A. Gevers Deynoot, 'Genealogie Van den Woude, de Heren van Warmond', in: dNL 81 (1964), p 76-102]. • Pieter van der Woude, ivm. land te 's-Gravenzande, 1407 (archief van het klooster Bethanië in 's-Gravenzande); Mr. Arent van der Woude, Den Haag 1446 (archief van het klooster van Sint Elizabeth) [Sernee-1920, p 20, 223]. • [Marc V.T. Tenten, 'Ambtsjonkers, hakhout en herenboeren. De geschiedenis van het Woudhuis', in: Nieuwsbulletin Felua 27 (2013), nr 3-4, p 2-15]. • Elisabeth van der Woude (Nieuwe Niedorp 1657-1698), auteur van "Memorije van 't geen bij mijn tijt is voorgevallen" (heruitgave in 2001, bewerkt door Kim Isolde Muller); dochter van Harman Hartmansz van der Woude (1621-1677), baljuw en dijkgraaf van Oude en Nieuwe Niedorp en Winkel. Hij en zijn broer Frans Hartmansz, schout van Munnikenland, namen de familienaam Van der Woude aan. Zij waren zonen van Harman Jansz en kleinzoon van Jan Fransz die beiden baljuw van Munnikenland waren, een gebied ten zuiden van de Waal tussen Loevestein en Brakel. Het familiewapen is afgebeeld in de kerkklok te Nieuwe Niedorp [dNL 89 (1972), p 8-10, 350; informant: Hans van der Woude, 20-4-2001]. • Simon Dircx van der Woude, Ridderkerk 1680 (i.v.m. Huis te Woude of de Woudepolder?) [Es, van der-1988, p 62; vgl. p 25 en NNN]. • Naamsaanneming te Grouw 1811: Meint P. van der Woude (ovl. 1826) was als Boarnburgumer Wâldman [Hoekema-1975, p 277]. • 1. Harmen Sierks (1713-voor 1779), werkte in Veenwouden in de veenderij. Zijn kleinzoon Sjirk Sijes, schipper, nam in 1811 in Veenwouden de naam Woudstra aan, mede voor zijn kinderen Tjalling, Sije, Sjoukje en Baukje (Mairie Veenwouden, fol. 14); Tjalling Sjirks gebruikte echter ook de naam Walstra en veranderde dat daarna definitief in Van der Woude. Jan Edzes (1801-1856), zoon van Edse Sijes, en dus een volle neef van Sjirk Sijes, gebruikte in Barradeel ook de familienaam Van der Woude. Deze namen verwijzen naar de topografische namen Veenwouden en Veenwoudsterwal. 2. Benedictus Jacobs, Israeliet, nam in 1811 in Franeker (Mairie Franeker, fol. 1) de naam Van der Woude aan, mede voor zijn kinderen Jacob, Moses, Machiel, Hendrina, Geertje en Judith. Zoon Machiel Benedictus van der Woude uit Wolvega (1805-1859), Israeliet, slager, reisde tussen 1849 en 1859 meerdere keren naar Amerika, op 5 juni 1849 samen met de 18-jarige Elisabeth van der Woude, geb. Franeker 18 april 1831; zijn zuster Hannah Benedictus van der Woude trouwde in Amerika met Levi Marx; zij waren de grootouders van de Marx Brothers! 3. Jakobus Jakobs en Jakobus Michiels, Israelieten namen in Wolvega (Mairie Wolvega, fol. 1v) de naam Van der Woude aan. Jakobus Jakobs mede voor zijn kinderen Jakob, Salomon, Judichjen en Henderina. 4. Hendrik Aans nam in 1811 in Kollum (Mairie Kollum, fol. 47) de naam Van der Woude aan. Zijn zoon Sytze Hendriks van der Woude, boer, geb. Oudwoude 30 november 1823, emigreerde op 6 mei 1857 op 33-jarige leeftijd naar Michigan USA. 5. Tjalling Romkes nam in 1811 in Veenwouden (Mairie Veenwouden, fol. 53) de naam Van der Woude aan, mede voor zijn kinderen Romke en Stijntje. Kleinzoon Tjalling Romkes van der Woude, tuinier, geb. Dokkum 13 mei 1840, emigreerde op 5 maart 1869 op 28-jarige leeftijd naar Michigan USA. 6. In 1811 nam Hessel Heeres uit Gorredijk (Mairie Gorredijk, fol. 72), de familienaam Van der Woude aan, mede voor zijn kinderen Antje (34 jr) in Lippenhuizen, Trijntje (27 jr) in Leeuwarden, Heere (19 jr) in Gorredijk en voor de kinderen van Antje, namelijk Hessel (8 jr), Jan (7 jr) en Sietze (bijna 3 jr). Hij was een zoon van Heere Martens, schoenmaker te Gorredijk. De schrijver Johan van der Woude (1906-1979) stamt af van deze Hessel Heeres. 7. Pieter Fokkes (1762-1845) uit Rottevalle, gelegen in de Friese Wouden, nam in 1811, mede voor zijn zoon Fokke oud 20 jaar, de naam Van der Woude aan (Mairie Oudega, fol. 30v); de volgende generaties leefden in Barradeel. 8. Klaas Sijes uit Hallum nam in 1811 de familienaam Van der Woude aan, mede voor zijn twee kinderen; zoon van Sije Klazes, ovl. in Veenwouden. [Informant: Hans van der Woude, 13-1-2001; bron: Alle Friezen Naamsaanneming; H.R. van der Woude, Genealogie Van der Woude, Veenwouden (enz.) 1997; H.R. van der Woude, Kwartierstaat Van der Woude-Boers, Zuidlaren 1997; H.R. van der Woude, Beknopte genealogie Van der Woude/Woudstra uit Gorredijk, Zuidlaren 1996; vgl. P. Swierenga, Dutch Immigrants in U.S. Ship Passenger Manifeste, 1820-1880, Wilmington/Delaware 1983]. • Pieter Symens van der Woude (Murmerwoude 1780-Hogebeintum 1854); zoon van Symen Jans van der Woude [Atze Glas, 'Kwartierstaat van Nyncke Margriet Riemersma', in: De Sneuper (2009), nr 94, p 213]. • [Jos van der Woude, Dansen in de ochtendschemering, Münster - O'Bierum 1940, Heerenveen 2014; vgl. signalering in Gen.CBG 21 (2015), nr 3, p 78]. | |
| • Woude, van de(r); van der Wou(d), van Wouw(e), van de Wouw, van der Wouwen, van (der) Wauwe(n), van de Wauw, van der Wauven, van der Waeven, van de Voude: PlN Mnl. woude, wou(we): wouw, naam van verschillende planten waaruit verfstof bereid werd. PlN te Woude/Wouwe in Melsele. Zie ook Wouman(s). 1396 Jan van Woude, Aw. (ANP); 1396 Jan van den Woude, Haaltert (DE B.); 1423 Heinric van der Wouden, Ktr. (DEBR. 1958); 1445 Robbrecht vander Wauwe...van Hamont int land van Loon (PARM.); 1506 Gillijs van Wouwe, Temse (DE MAN). [WFB2] | |
| • Woude, van der; van Wouden, van (de) Wouw, van Wouwe(n): PlN Mnl. woude, wou(we) `wouw, naam van verschillende planten waaruit verfstof bereid werd'. PlN te Woude/Wouwe in Melsele (OV). 1396 Jan van Woude, Antwerpen; 1423 Heinric van der Wouden, Kortrijk; 1445 Robbrecht vander Wauwe ... van Hamont int land van Loon (WF); 1475 Heinderic vander Woude, Aardenburg (VAN VOOREN 1970); 1648 Frans Hartmansz. van der Woude, Monnikenland (NL 89 (1972), 10). [WFZ] |
|
afkortingen en bibliografische notaties: |
websites: |
