Nederlandse Familienamenbank

Naam 
Schellekens < Schalk
Schell
Schellens
Schelkens
Schellekes

verklaring:
De familienaam Schellekens is een patroniem met een genitief -s bij de voornaam Schelleken, welke naam als klankvariant voortkomt uit de Germaanse persoonsnaam Scalco = 'knecht, dienaar, krijgsman', wellicht als verkorte vorm van een tweestammige persoonsnaam als Godschalk = 'dienaar van de heer, van God'. Schellekens zou eventueel ook opgebouwd kunnen zijn uit Schel(le) of Schal(le), een roepnaamvorm van de oude naamvorm Scalco zonder -k-uitgang (door assimilatie van -lk in -l(l)), met het vleisuffix -ken = '(t)je' plus genitief -s: '(zoon) van Schalkje'. Of om helemaal precies te zijn zou Schellekens via Scalkins ook van een (Romaanse) vleivom Scalk-in plus -s afkomstig kunnen zijn, maar dan blijft de naamsverklaring '(zoon) van Schalkje'. Aangezien dit Schalkje zijn achternaam eventueel ook te danken zou kunnen hebben aan een hem reeds als jongeman (door zijn moeder?) gegeven bijnaam, omdat hij een schalk(je) was, dat wil zeggen niet alleen een 'knechtje', maar ook een 'schelm of deugniet', een betekenis die hieruit voortkomt, kunnen we er ook rekening mee houden, dat deze betekenis van toepassing is: Schellekens = '(de zoon) van een knechtje of een kleine schalk of schavuit'.
Schellekens komt al in 1233 in Gent met de Middelnederlandse naamvorm Scellekins als achternaam voor. Als voornaam werd anno 1282 in Calais de naamvorm Scalkin genoteerd.
Het kerngebied van de familienaam Schellekens is Noord-Brabant rondom Tilburg en aansluitend de provincie Antwerpen. De eveneens veel voorkomende variant Schalk is vooral verspreid in West-Brabant met Breda als centrum, maar het betreft ook een Duitse familienaam. Vergelijk bovendien Schellens en Schellen in Noord-Brabant rondom Valkenswaard en Bergeijk, terwijl Schellens ook in de Vlaamse regio Heist-Aarschot-Herentals veel voorkomt..

Citeren:
Leendert Brouwer, 'Schellekens', in: Nederlandse Familienamenbank = CBG Familienamen, Amsterdam, Meertens Instituut / Den Haag, CBG Centrum voor familiegeschiedenis, 2000...


kenmerken:
patroniem persoonstype
dialect

Veel voornamen die aan de basis van patroniemen liggen worden verklaard in de
Nederlandse Voornamenbank

specifieke componenten:

je s