Nederlandse Familienamenbank

Naam 
Schellekens
< Schalk < Schalken
Schalk, van der
Schalker
Godschalk
Schalkwijk

verklaring:
De familienaam Schalk, die behalve rondom Breda in West-Brabant ook in Duitsland goed verspreid is, leent zich voor verschillende verklaringen op basis van hetzelfde oude Germaanse woord scalc = 'knecht, dienaar, schalk', welk woord uit de 8e en 9e eeuw is overgeleverd in de persoonsnaam Scalco en dat we nog herkennen in de tweestammige persoonsnaam Godschalk = 'dienaar van de heer, van God'. Aan het woord schalk hechten wij nu de betekenis 'schelm, schavuit, deugniet', iemand die schalks is, dat wil zeggen ondeugend en plagerig. Vergelijk ook het woord maarschalk voor een hoge positie in het leger, dat echter de oorspronkelijke betekenis 'paardenknecht' had (samenstelling van schalk = 'knecht' met maar uit een een Oudhoogduits woord voor 'paard' (vergelijk het woord merrie)).
Bij Schalk als familienaam hebben we derhalve de volgende mogelijke naamsverklaringen: 1. Een patroniem bij de voornaam Schalk; 2. een bijnaam voor iemand iemands kecht of bediende was; 3. een bijnaam voor iemand die het als zodanig niet zo nauw nam met die ondergeschikte rol en zich brutaal uitte als een schelm, wellicht op een sachalkse wijze, maar zich misschien ook wel als een echte boef gedroeg.

Citeren:
Leendert Brouwer, 'Schalk', in: Nederlandse Familienamenbank = CBG Familienamen, Amsterdam, Meertens Instituut / Den Haag, CBG Centrum voor familiegeschiedenis, 2000...


kenmerken:
patroniem beroepsnaam persoonstype
Duitse naam

Veel voornamen die aan de basis van patroniemen liggen worden verklaard in de
Nederlandse Voornamenbank

specifieke componenten:

geen affix