Nederlandse Familienamenbank |
| Doedens | < |
Doedijns Doedes Doets Doensen Doddema |
verklaring:
Doedens is een patroniem ontleend aan de voornaam Doede, een roepnaamvariant van de Germaanse persoonsnaam Dodo of Dudo, die mogelijk in de kindermond gevormd is uit een tweestammige persoonsnaam. Diverse namen kunnen zich als oorspronkelijke naamvorm aandienen, zoals Ludolf en andere namen die als voornaam in gebruik zijn geraakt. Bij Ludolf kan men zich als tussenfase de naam Ludo voorstellen, waarna, zoals peuters doen, alleen het tweede lid -do opgepakt wordt en ritmisch gedupliceerd met een echo van de klinker uit het eerste lid. Dit is een goed voorbeeld van hoe een naam haast onherkenbaar uit een oorspronkelijke naamvorm voortkomt. In die zin kan ook aan een vergelijkbare naam als Rudolf (hrôth, rud = 'roem' + wolf) als oorspronkelijke persoonsnaam gedacht worden.
Bij Doedens kan men vervolgens ook denken aan van oorsprong Germaanse persoonsnamen met het in diverse namen gebruikte bestanddeel deut-, doet- of diet- dat teruggaat theud-/thiod- = 'volk'.
In deze poging tot naamsverklaring analyseren we Doedens tot dusverre als Doede + -ens, maar Doedens zou ook voort kunnen komen uit Doedijns. Aan de verklaring wordt daarmee de Romaanse uitgang -in toegevoegd; vergelijk de Franse naam Dodin. De variant Doense(n) is een samentrekking van Doedijnszoon, een patroniem bij de voornaam Doedijn, vleivorm van een bovenvermelde Dodo-/Doede-naam. Omstreeks 1285 werd reeds ene Janne Dodijns sone in de Stadsrekeningen van Dordrecht vermeld.
Vergelijk ook de persoonsnaam Dodo/Doede in de familienamen Van Dodewaard bij de plaatsnaam Dodewaard en Van Deutekom bij de stad Doetinchem. En de Limburgse plaatsnaam Doenrade, in 1170 Dudenrode, met de persoonsnaam Doeden/Doedin.
Citeren:
Leendert Brouwer, 'Doedens', in: Nederlandse Familienamenbank = CBG Familienamen, Amsterdam, Meertens Instituut / Den Haag, CBG Centrum voor familiegeschiedenis, 2000-...
kenmerken:
| patroniem |
Veel voornamen die aan de basis van patroniemen liggen worden verklaard in de
Nederlandse Voornamenbank
specifieke componenten:
| en | s |
