Nederlandse Familienamenbank

Naam 
Made, van de / der
Alkema
< Alkemade < Alkemade, van

naamsvermeldingen en literatuurreferenties:

• [R. Rentenaar, 'Over de naam van de gemeente Alkemade', in: Tussen Kaag en Braassem. Bijdragen tot de geschiedenis van de gemeente Alkemade, Alphen a/d Rijn 1985, p 41].
• "Al rond 1200 vermeldden de oude geschriften ene Dirk van Alkemade. Deze was ongetwijfeld een bemiddelde man, want rond dat jaar kocht de abt van Egmond een deel van de tiende van de parochie Noordwijk van hem terug. Daarmee is echter alles gezegd, want meer weten we niet van hem. Hoewel het niet is aangetoond, is het wel zeer waarschijnlijk dat hij en de andere 13de-eeuwse Van Alkemades tot éénzelfde familie behoorden, met name omdat er in de 13de eeuw nog geen plaats bestond met de naam Alkemade, zodat er voor de gewone man geen aanleiding was om zich daarnaar te vernoemen: het voormalige ambacht (later gemeente) Alkemade was tegen 1300 nog steeds een naamloos gebied, dat pas in de loop van de 14de eeuw zijn uiteindelijke naam kreeg. Waar hebben Dirk van Alkemade en andere 13de-eeuwse naamgenoten zich dan wel naar vernoemd? In het genealogische vakblad 'De Nederlandsche Leeuw' betoogde J.C. Kort in 1887 dat de familie zijn naam moet hebben ontleend aan het enige wat rond 1300 al wel Alkemade heette: de verdwenen "woning te Alkemade" aan de noordzijde van Warmond, als zodanig vermeld in 1304-1305, een kasteel dat volgens J.C. Kort al in de 13de eeuw in handen van de familie Van Alkemade moet zijn geweest" [Mathieu Fannee & André van Noort, 'Waar is kasteel Alkemade gebleven?', in: De Hekkensluiter. Historisch Genootschap Warmelda 9 (2012), nr 2, p 7-28; tevens in: Leids Jaarboekje 105 (2013), p 155-177].
• Alkema(de):  PlN Alkemade (ZH). 1282 Theodericus de Alcmade, ZH (CG); 1348 Florens van Alkemade, Alkmaar (NHC 18).  [WFB2]
• Zie ALCMADE in het Vroegmiddelnederlands woordenboek [VMNW].

afkortingen en bibliografische notaties: