Nederlandse Familienamenbank

Naam 
Haan, de < Haan
Haan, den
Haan, d'
Haanstra
Bierens de Haan

verklaring:
De familienaam De Haan is in de eerste plaats mogelijk ontleend aan een huisnaam met de afbeelding van een haan in de gevel of op een uithangbord. Ook kan aan een beroepsbijnaam gedacht worden voor een hanenhouder of kippenboer, of misschien in metaforische zin aan een bijnaam voor iemand die qua looppas aan een haan doet denken of die de (trotse) eigenschap van een haan wordt toegekend, of iemand die, zoals we nu zouden zeggen, haantjesgedrag vertoonde.


kenmerken:
adresnaam metafoor metonymische beroepsnaam

specifieke componenten:

de

metafoor

Dit is een categorie van oorspronkelijke bijnamen op grond van vergelijking en overeenkomst: de naamdrager heeft zijn naam te danken omdat hij lijkt op, of doet denken aan ... (vul in: zijn naam).
De naam Vos zou bijvoorbeeld gegeven kunnen zijn aan iemand die zo rood of zo slim als een vos was.
Ook de familienaam Avondrood zou een zinspeling op de rode haarkleur kunnen zijn, terwijl bij deze naam tevens gedacht kan worden aan een reusachtige gestalte waarbij gelijkenis met de uit volksverhalen en sagen (Dietrichsage) bekende reus Abendroth een rol speelt.

Veel 'dierennamen' kunnen in principe tot deze categorie worden gerekend. Daarnaast behoren deze namen echter tot de categorie huis- of adresnamen. We kunnen er zelfs vanuit gaan dat vaker van een huisnaam sprake is dan van een bijnaam op grond van gelijkenis.

afkortingen en bibliografische notaties: